نارسایی قلبی: بیماری خاموش | درمان، علائم و تشخیص علت ها نارسایی قلبی

نارسایی قلبی

نارسایی قلبی یک بیماری طولانی مدت و پیش‌رونده است که در آن قلب به‌تدریج، توان خود را در پمپ کردن خون کافی به بدن از دست می‌دهد. نارسایی قلب در نهایت، باعث نارسایی سایر اندام‌های بدن و حتی مرگ خواهد شد.

نارسایی قلب، یکی از علت های اصلی بستری شدن افراد بالای 65 سال در بیمارستان، به‌شمار می‌رود.

نارسایی قلبی چیست؟

برای فهمیدن اینکه چگونه قلب دچار نارسایی میشود ابتدا باید عملکرد خلاصه قلب را بدانید:

باید توجه داشت که قلب عضله‌ای چهار حفره‌ای است که خون حاوی اکسیژن سرخرگ را از خون کم‌اکسیژن سیاهرگ در بدن، جدا می‌سازد. خون سیاهرگ از سرتاسر بدن به قلب وارد میشود و سپس قلب خون را به ریه‌ها پمپ می‌کند تا از اکسیژن، غنی شود؛ سپس خون غنی از اکسیژن دوباره وارد قلب می‌شود و سپس به کل بدن، پمپ می‌شود.

باید دانست نارسایی قلبی میتواند به علت اختلال در انقباض و یا استراحت قلب ایجاد شود.

ایا کاهش قدرت قلب میتواند نارسایی قلبی ایجاد کند؟

زمانی که انقباض قلب دچار مشکل شود، پمپاژ خون توسط قلب برای برآورده کردن نیازهای اکسیژن و تغذیه بافت‌های بدن به‌میزان کافی نیست و این امر باعث ایجاد علائم نارسایی قلبی از جمله کاهش توان و انرژی فرد در کنار خستگی سریع و کاهش توان انجام فعالیت میشود. تغییرات در نوار قلب نیز میتواند نشان دهنده نارسایی قلب باشد.

در نارسایی قلب، امکان پمپ خون کافی و غنی از اکسیژن به بدن، از بین می‌رود و قلب قادر به ارسال خون کافی به درون شبکه سرخرگ های بدن نیست؛ معمولاً علت نارسایی قلب، ناتوانی یا نارسایی دیواره عضلانی قلب است. آسیب به عضله قلب باعث میشود از قدرت انقباض آن ها، کاسته می‌شود و در نتیجه فشار بیشتری بر دیواره عضله قلب وارد می‌آید و به‌اصطلاح، عضله، کش می‌آید و بر حجم حفره قلب افزوده می‌شود.

بیشتر بخوانید: نارسایی دریچه آئورت چیست؟ علائم و درمان گشادی دریچه آئورت چگونه است؟

این پدیده به آهستگی با تطابق بافت عضلانی همراه می‌شود و باعث افزایش ضخامت دیواره قلب میگردد که در نهایت باعث میشود حجم حفره قلب، کاهش پیدا کند.

این مساله باز هم قدرت پمپ قلب را کاهش میدهد و در این چرخه ای که ایجاد شده است مرتباً از حجم پمپاژ خون قلبی کاسته می‌شود.

نسب حجم خونی را که در هر تپش از قلب به بیرون پمپ می‌شود برای سنجیدن قدرت قلب بسیار مهم است. این نسبت در قلب طبیعی، بیش از 50٪ است. این نسبت در مبتلایان به نارسایی قلب، به کمتر از 50 و حتی به کمتر از 30٪ می‌رسد. به این معنی که کمتر از 30% خونی که در قلب است پمپ میشود (به علت ضعف قلب).

ایا سفت شدن قلب میتواند نارسایی قلبی ایجاد کند؟

نارسایی قلبی

شکل دوم نارسایی قلبی به علت اختلال عملکرد در هنگام استراحت قلبی یا به‌عبارتی شل نشدن عضله است که باعث کاهش توان قلب میشود زیرا اگر قلب شل نشود خون وارد آن نمیشود تا قلب آن را پمپ کند. به این مساله سفتی عضله قلب نیز میگویند که با افزایش سن، افزایش می‌یابد.

در این شکل بیماری، عضله قلبی تضعیف نشده، بلکه، سختی عضله مانع از طی شدن چرخه طبیعی انقباض و انبساط عضله بطن پس از انقباض آن، کافی نیست.

نارسایی قلب چه اثراتی بر بدن دارد؟

با ناتوانی قلب در پمپ خون به درون اندام‌ها، به‌تدریج مایع، درون ریه‌ها تجمع می‌یابد و باعث آب اوردن ریه و ادم ریوی می‌شود که در نهایت باعث تنگی نفس می‌شود.

همچنین اگر قلب نتواند خون را از سیاهرگ ها به سرخرگ ها پمپ کند، فشار در سیاهرگ های بدن بالا میرود. در نتیجه این مساله مایع درون اندام تحتانی تجمع می‌یابد و باعث تورم ساق‌ها و پاهای بیمار می‌شود.

نارسایی قلب در چه کسانی ایجاد میشود؟

نارسایی بطن چپ در بیماران زیر دیده میشود:

  • افرادی که به گرفتگی عروق قلب مبتلا هستند
  • کسانی که فشارخون بالا دارند
  • بیمارانی که سکته قلبی کرده اند
  • و نیز بیماری‌ها و ناهنجاری‌های مادرزادی قلب

از جمله این بیماری های قلبی می‌توان به مشکلات دریچه قلب مانند افتادگی میترال اشاره کرد.

بیشتر بخوانید: افتادگی دریچه میترال یا پرولاپس میترال چیست؟ علائم و درمان افتادگی میترال

اغلب مبتلایان به نارسایی احتقانی قلب، سالمندان هستند و فقط یک درصد از افراد زیر پنجاه سال، به این اختلال مبتلا می‌شوند.در برخی بررسی‌ها معلوم شده است که در فاصله سنی 40-75 سال، مردان بیش از زنان، مستعد ابتلا به نارسایی قلب هستند اما بعد از نس 75 سال، احتمال ابتلای به نارسایی قلب در هر دو جنس یکسان است.

علت ایجاد نارسایی قلبی چیست؟

علت اصلی نارسایی احتقانی قلب، ناتوانی عضلات قلب در پمپ خون به درون عروق بدن است، اما علت ها و عوامل بسیاری نیز وجود دارند که با کاهش قدرت قلب، این بیماری را تشدید می‌کنند. از جمله علت های نارسایی قلبی و عوامل آن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • گرفتگی عروق قلبی؛
  • فشارخون بالا(که سال‌های طولانی بدون درمان مانده باشد)؛
  • سابقه سکته قلبی؛
  • مشکلات دریچه‌ای قلبی؛
  • مشکلات ضربان قلبی طولانی‌مدت؛
  • التهاب لایه داخلی قلب (اندوکاردیت
  • آسیب وارده به عضلات قلب بر اثر مواردی همانند مصرف الکل و کوکائین؛
  • ناهنجاری‌های مادرزادی قلبی؛
  • چاقی، بیماری دیابت و استعمال دخانیات.

بیشتر بخوانید: دیابت یا بیماری قند خون بالا چیست؟

علائم نارسایی قلبی چیست؟

باید دانست علائم نارسایی احتقانی قلب به‌صورت تدریجی و بی سروصدا ظاهر می‌شوند. فقط در مواردی که نارسایی قلبی پس از سکته قلبی، ایجاد می‌شود،بروز علائم بصورت ناگهانی است.

معمولاً نخستین علائم نارسایی احتقانی قلب، تنگی نفس به‌هنگام انجام فعالیت عادی و روزمره است و به‌تدریج، علائم و نشانه‌های زیر ظاهر می‌شوند:

  • تنگی نفس و دشواری در تنفس حتی به‌هنگام استراحت (در نبود فعالیت)؛
  • ورم کردن بدن به خصوص پاها به علت تجمع مایع در بدن ؛
  • ضعف و خستگی‌ شدید؛
  • وزوزگوش ناشی از نرسیدن خون غنی از اکسیژن به مقدار کافی به شخص؛
  • تندی یا بی‌نظمی ضربان قلب (آریتمی).

علائم نارسایی قلبی میتواند بسیار متنوع باشد و حتی شامل کبودی یا رنگ بنفش شدن رنگ پوست به خصوص انتهای دست ها و پاها است. این رنگ بنفش به علت، ساکن و بی حرکت شدن خون در مویرگ‌ها است.

آب آوردن ریه از دیگر علائم نارسایی قلبی هستند. تجمع آب در، اختلالی خطرناک است که در آن بمیار دچار تنگی نفس شدید، تندی تعداد تنفس، افزایش عمق تنفس، بیقراری، اضطراب و احساس خفگی است. نبض بیمار، ضعیف است و نمی‌توان به‌سادگی فشارخون بیمار را اندازه گرفت در برخی بیماران، خس‌خس سینه مشاهده می‌شود

تشخیص نارسایی قلبی چگونه است؟

تشخیص نارسایی قلبی با انجام معاینه کامل و بررسی دقیق شرح حال بیمار صورت می‌پذیرد و در عین حال برای تأیید تشخیص، می‌توان مجموعه آزمون‌های زیر را نیز انجام داد:

  • عکس قفسه سینه برای ارزیابی ابعاد قلب و نیز وجود و تجمع مایع درون ریه‌ها؛
  • تهیه نوار قلب برای یافتن هرگونه ناهنجاری در ضربان قلب و مشاهده آریتمی‌ها؛
  • آزمایش خون شامل بررسی کم‌خونی (اندازه‌گیری مقدار آهن) ؛
  • آزمایش کلیه؛
  • اکو قلب (اکوکاردیوگرافی) که با بررسی ساختار قلب و عملکرد آن به تشخیص نارسایی قلبی، بسیار کمک می‌کند؛
  • اسکن قلب
  • تست ورزش که در آن هنگام ورزش و فعالیت جسمانی، نوار قلب از بیمار تهیه می‌شود.

بیشتر بخوانید: استرس اکو قلب یا اکو ورزشی چیست و چگونه انجام میشود؟ آمادگی قبل استرس اکو

درمان نارسایی قلبی چگونه است؟

درمان نارسای احتقانی قلب، بصورت جلوگیری از پیشرفت آن است. برای درمان نارسایی قلب، سه راهکار متفاوت وجود دارد که شامل تغییر در سبک زندگی، درمان دارویی و در نهایت، انجام جراحی است.

سبک زندگی مناسب برای درمان نارسایی قلبی چگونه است؟

تغییر در سبک زندگی از جمله راهکارهای مؤثر جلوگیری از پیشرفت نارسایی قلبی است. از جمله اقدامات لازم در این راهکار می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  1. کاهش مقدار نمک موجود در رژیم غذایی؛
  2. استفاده از رژیم غذایی مناسب شامل مقادیر زیاد میوه تازه، سبزیجات تازه و غلات و نیز کاهش چربی، به‌خصوص چربی‌های اشباع‌شده (حیوانی)؛
  3. کنترل مقدار کالری مصرفی بیمار، و کاهش وزن وی در صورت چاقی؛
  4. ترک سیگار و منع استعمال دخانیات؛
  5. پرهیز از الکل؛
  6. ورزش متعادل شامل پیاده‌روی و حضور در جلسات بازتوانی قلبی؛
  7. درمان اختلالات مربوط به سلامت و بیماری‌های زمینه‌ای دیگر بیمار؛
  8. نگه‌داشتن پاها در سطحی بالاتر برای تخلیه مایع تجمع‌یافته درون بافت؛
  9. مصرف دقیق و بموقع داروهای تجویزی؛
  10. وزن کردن روزانه بدن به‌منظور تشخیص کوچک‌ترین اضافه وزن ناشی از تجمع مایع در بافت؛
  11. تدوین برنامه منظمی برای ملاقات با پزشک و چکاپ دوره‌ای.

داروهای درمان نارسایی قلبی

داروهای درمان نارسایی قلبی  بسیار متنوع هستند، البته باید دانست در بسیاری موارد، بیمار ناچار است بیش از یک قلم دارو مصرف کند. از جمله برخی داروهای پرمصرف در درمان نارسایی احتقانی قلب، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  1. داروهای کاهش دهنده فشار خون از دسته (ACEI). از جمله، می‌توان به کاپتوپریل، انالاپریل، لیزینوپریل، بنازاپریل، و رامی‌پریل اشاره کرد.
  2. دارو های کاهش دهنده فشار خون (که ماده ای بنام آنژیوتانسین را مهار میکند) از جمله آنها می‌توان به لوزارتان، کاندزارتان، تلمی‌زارتان و وال‌زارتان اشاره کرد.
  3. داروهای ضد تپش قلب یا بتابلاکر ها: از جمله داروهایی که در این گروه استفاده می‌شود، می‌توان به کارودیلول اشاره کرد.
  4. دارو های تقویت کننده قلب: دیگوکسین یا لانوکسین که یکی از قدیمی‌ترین داروهایی است که در درمان احتقانی قلب از آن استفاده می‌شود.این دارو فراورده‌ای طبیعی از گیاه انگشتانه (دیژیتالین) است.
  5. داروهای ادرار آور نیز از جمله داروهایی هستند که در درمان دارویی نارسایی قلب استفاده می‌شوند و برای خلاصی بیمار از انباشت مایع درون بدن، به‌کار گرفته می‌شوند. معروف‌ترین داروها در این میان شامل فورسماید، بومتانید، تورسمید، اسپیرونولاکتون و هیدروکلروتیازید است.

بیشتر بخوانید: 15 داروی قلبی که مشکلات قلبی را از پا در می آورند!! بررسی نکات مهم و عوارض داروهای قلبی

باید توجه داشت که مصرف برخی از داروهای درمان نارسایی قلبی نیز برای بیمار مبتلا به نارسایی احتقانی قلب مضر است که از جمله آنها، می‌توان به مواردی همانند بعضی داروهای مسکن، اشاره کرد. ذکر این نکته بسیار مهم است که مصرف هرگونه داروی گیاهی بدون مشاوره با پزشک برای این بیماران، ممنوع است.

جراحی برای درمان نارسایی قلبی

روش درمان جراحی برای نارسایی قلب برای از میان بردن علائم ضمیمه تشدیدکننده بیماری مناسب است ولی باید دانست که این روش نیز باعث درمان قطعی بیماری نمیشود و فقط باعث بهبود کیفیت زندگی بیمار و افزایش طول عمر، خواهد شد.

از جمله روش‌هایی که باعث بهبود وضع بیمار می‌شود، درمان جراحی ترمیم دریچه قلب است؛ همچنین درمان‌های جراحی برای باز کردن عروق قلب، می‌تواند به بهبود وضع بیمار کمک کند.

آیا نارسایی قلبی کشنده است؟

اغلب بیماران مبتلا به نارسایی قلبی در سطح خفیف یا متوسط با رژیم غذایی، ورزش و تجویز داروهای مناسب قابل درمان هستند و بسیاری از این مبتلایان به زندگی نسبتاً طبیعی خود برمی‌گردند.

نارسایی قلب شدید درمان ندارد. حدود 30-40٪ مبتلایان به نارسایی قلب هر ساله در بیمارستان بستری می‌شوند و این اختلال، علت اصلی مرگ سالمندان به‌حساب می‌آید.

تقریباً نیمی از موارد مرگ در سالمندان مبتلا به این بیماری، بر اثر نارسایی پیش‌رونده قلبی روی می‌دهد و نیم دیگر حاصل مرگ ناگهانی است که در اغلب موارد بر اثر سکته قلبی ایجاد می‌شود. متوسط میزان طول عمر بیمار از زمان تشخیص بیماری 2/3 سال برای مردان و 4/5 سال برای زنان است.

چگونه از نارسایی قلبی پیشگیری کنیم

پیشگیری از نارسایی قلبی شامل همه راهکارهای اشاره شده در کند کردن سرعت پیشرفت بیماری است.

بهترین روش برای پیشگیری از نارسایی قلبی رژیم غذایی سالم و ورزش منظم است. مبتلایان به بیماری عروق قلب و افراد در معرض خطر آن همانند فشاری خون بالا و چربی خون بالا می‌باید حتماً به طور منظم با پزشک خود مشاوره نمایند تا از بروز سکته قلبی و سپس نارسایی قلبی جلوگیری کنند.

شما می‌توانید سوالات خود را از بهترین پزشکان متخصص بپرسید

 


این مقاله خوب بود؟ 4 1  

نارسایی قلبی: بیماری خاموش | درمان، علائم و تشخیص علت ها نارسایی قلبی

امتیاز: 4 از 5 رای

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.


مشاوره پزشکی

فهرست آخرین سوالات مطرح شده

مشاوره مصرف داروی روماتیسم قلبی

سلام خسته نباشین من روماتیسم قلبی دارم از قرص خوردن وامپول زدن خسته شدم باید چیکار کنم ۹...

مشاهده پاسخ

توسط متخصص قلب پاسخ داده شد

همه سوالات


سوال پزشکی دارید؟

از طریق فرم زیر آن را از متخصصان بپرسید


توجه: پاسخگویی به سوال شما با پیامک اعلام می‌شود