ترکیبات خون چیست؟ سلول های خونی: گلبول قرمز، گلبول سفید و پلاکت در بدن چه میکنند؟

ترکیب تشکیل دهنده خون

پلاسمای خون در ترکیب خون

91.5% از حجم پلاسما را آب تشکیل می دهد . این آب ، نقش حلال و مایع زمینه ای برای سلول های معلق خون را برعهده دارد. ترکیب خون هر یک در بدن وظایفی دارند. بقیه پلاسما شامل پروتئین های پلاسما است که به وسیله کبد تولید می شوند . از جمله این پروتئین ها ، می توان به آلبومین که مسئول برقراری تعادل آب بدن است ، گلوبولین ها که در مقابله با بیماری ها نقش دارند و فیبرینوژن که به لخته شدن و انعقاد خون کمک می کند ، اشاره کرد.



پلاسما مواد مغذی ، هورمون ها ، آنزیم ها ، مواد زاید سلولی و مقداری اکسیژن و کربن دیوکسید را حمل می کند . نمک های بدن نیز که پلاسما آنها را حمل می کند به برقراری فشار اسمزی کمک می کنند . پلاسما با خروج از دیواره ی مویرگ ها ، مایع بافتی را می سازد که کارش احاطه سلول ها ، مرطوب نگه داشتن و تامین مواد مغذی مورد نیاز آنهاست است .

شما می‌توانید سوالات خود را از بهترین پزشکان متخصص بپرسید

سلول های خونی تشکیل دهنده ترکیب خون

سلول های خون شامل گلبول های قرمز ( اریتروسیت ها ) ، سلول های سفید ( لکوسیت ها ) و پلاکت ها ( ترومبوسیت ها ) است. بیش از ۹۹٪ کل سلول های خون را سلول های قرمز، تشکیل می دهد.

گلبول های قرمز خون

شکل ظاهری این سلول های قرمز خون شبیه عدسی مقعّرالطرفین با ضخامت ۸ نانومتر است و این امتیاز آنها را قادر می سازد تا از جداره نازک ترین مویرگ  ها عبور کنند. گلبول های قرمز، هسته ندارند و به همین علت، قادر به تکثیر نیستند. آنتی ژن ها که انواع تخصیص یافته از پروتئین ها هستند و در سطح سلول های قرمز قرار دارند، تعیین کننده ی گروه خونی A و  Bو Oو نیز ار.هاش (RH) خون افراد هستند که همان گروه خونی مثبت و منفی گفته میشود.

گلبول های قرمز حاوی هموگلوبین هستند که نوعی رنگ دانه است و کارکرد آن حمل اکسیژن است. هر سلول قرمز خون حدود ۲۸۰ میلیون مولکول هموگلوبین دارد. وجود یون آهن در هموگلوبین، موجب فراهم آمدن قابلیت ترکیب با مولکول اکسیژن می شود و آن را قادر به جذب، حمل و تحویل اکسیژن به سلول های بدن می کند.

سلول های قرمز در مغز استخوان ساخته می شوند و تقریبا ۱۲۰ روز، عمر می کنند. پس از فرسودگی و پیری سلول های قرمز، کبد و طحال این سلول ها را از بین می برند و بقایای ناشی از تخریب آنها را بازیافت می کنند. کم خونی، نوعی عارضه ی خونی است که ناشی از کمبود بیش از حد گلبول های قرمز است.

گولبول های سفید خون و لکوسیت ها در ترکیب خون

لکوسیت ها، سلول های سفید خونی (گلبول های سفید خون) هستند. این سلول ها از نظر اندازه از سلول های قرمز بزرگ ترند، هسته دارند و فاقد هموگلوبین هستند. سلول های سفید از طریق تخریب میکروب های بیماری زا، و یا تولید پادتن، با این عوامل، مبارزه می کنند.

سلول های لنفوسیت نوعی گلبول سفید هستند که باعث بروز واکنش های ایمنی از جمله تولید پادتن می شوند؛ منوسیت ها نیز سلول های سفید درشتی هستند که باکتری ها را می بلعند و لاشه آنها را هضم می کنند. اغلب این سلول های سفید قادرند از دیواره ی مویرگ ها عبور کنند و به بخشی از بدن که دچار عفونت شده، مهاجرت کنند تاعوامل عفونی را از بین ببرند.

متوسط طول عمر گلبول های سفید که در مغز استخوان ساخته می شوند، بین چند ساعت تا چند سال است که بستگی به عملکرد آنها طی هر عفونت دارد.

پلاکت های خونی

ترومبوسیست ها یا همان پلاکت ها، موجب انعقاد خون می شوند. هنگامی که دستگاه گردش خون دچار آسیب و جراحت می شود، پلاکت ها‌ با ایجاد لخته در محل جراحت، مانع خون ریزی می شوند. وقتی بافت ها صدمه می بینند، پلاکت ها تجزیه می شوند که ماده ای آزاد می کنند. این ماده با استفاده از یون های کلسیم باعث تبدیل شکل  پروتئین های انعقادی موجود در پلاسما به نام های فیبرینوژن و پروترومبین میشوند، و در نتیجه پروتیین های انعقادی فعال ساخته میشوند. در آخر، فیبرین لخته می سازد‌.

هموفیلی که نوعی بیماری خونی ارثی است و فرد مبتلا به آن فاقد یکی از عوامل انعقاد است، اغلب در مردان بروز می کند. فرد هموفیلی، در صورت جراحت، بدون وقفه خون ریزی می کند. برای درمان این بیماران می توان به آنهای پلاسمای یا عامل انعقاد خونی تغلیظ شده تزریق کرد.


این مقاله خوب بود؟ 8 4  

ترکیبات خون چیست؟ سلول های خونی: گلبول قرمز، گلبول سفید و پلاکت در بدن چه میکنند؟

امتیاز: 3.3 از 12 رای

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.


سوال پزشکی دارید؟

از طریق فرم زیر آن را از متخصصان بپرسید


توجه: پاسخگویی به سوال شما با پیامک اعلام می‌شود