آناتومی، عملکرد و مکانیسم های دستگاه تنفسی برای محافظت در برابر ذات الریه یا پنومونی

دستگاه تنفسی

آناتومی دستگاه تنفسی

دستگاه تنفسی انسان از بینی و دهان شروع میشود، یعنی جایی که هوا وارد و خارج میشود.

  • حلق:به دو بخش بینی- حلقی و دهانی- حلقی تقسیم میشود:

قسمت بینی-حلقی: لوله هوایی که از بینی امتداد پیدا میکند.

قسمت دهانی-حلقی: که باعث بلع مواد غذایی از جمله آب، غذا و بزاق ترشح شده میشود که از آنجا به مری و سپس معده راه می یابند.

  • حنجره: به وسیله دریچه‌ای غضروفی به نام (اپی‌گلوت) محافظت میشود که این دریچه مانع از این میشود که غذای خورده شده یا غذای برگردانده شده از قسمتهای پایین دستگاه گوارش به حنجره و ریه‌ها رانده شود.


تصویر دستگاه تنفسی مانند شاخه شاخه شدن درخت از بالا به پایین است:

  • ضخیم ترین قسمت درخت تنفسی جایی است که حنجره به نای متصل میشود که تنه درخت است.
  • نای به دو شاخه اصلی راست و چپ به نام (نایژه ها) تقسیم می شوند. هر یک از این شاخه‌ها به نایژک‌های کوچکتری به نام (برونش‌ها) تقسیم می شوند که به طرف بافت ریه می روند.
  • هر نایژه خود به لوله هایی با قطر کوچک تر تقسیم میشود. و در نهایت نایژک انتهایی به نام (برونشویل) را می سازند.
  • کیسه های هوایی ریه مانند برگهای درخت در انتهای نایژک ها قرار دارند که اکسیژن را میگیرند و دی اکسید کربن را به هوا پس میدهند. این کیسه ها (آلوئول یا حبابچه) نامیده میشوند.
  • بافت حمایتی ریه که نایژه، نایژک‌ها و حبابچه‌ها را نگه می دارد پارانشیم ریه نامیده می شود.

پرسش های خود در این زمینه را از بهتری متخصص ها در قسمت پرسش و پاسخ پزشکی بپرسید و از مشاوره رایگان استفاده کنید!

عملکرد دستگاه تنفسی

عمل اصلی دستگاه تنفسی به دست آوردن اکسیژن یعنی منبع مهم برای تولید انرژی در سلول های بدن است.

هوایی که استنشاق می کنیم که به اصطلاح دم میگوییم حاوی اکسیژن است و به طرف پایین درخت تنفسی یعنی کیسه های هوایی حرکت می کند.

اکسیژن از کیسه های هوایی به گردش خون وارد میشود و به گلبول های قرمز می چسبند (گلبول‌های قرمز متداول‌ترین نوع سلول‌های موجود در بافت خون هستند و نقش اصلی آن‌ها جابجایی گازهای تنفسی (اکسیژن و دی اکسیدکربن) است)

اکسیژن موجود در هوای دمی در کیسه های هوایی با دی اکسید کربن موجود در مواد زائد حاصل سوخت ساز انسانی مبادله میشود.

هوایی که فرد به خارج می فرستد که به اصطلاح بازدم میگوییم حاوی دی اکسید کربن است که در طی فرایند بازدم این گاز کیسه های هوایی را ترک میکند.

این تبادل گازها به مفهوم ساده ورود اکسیژن و خروج دی اکسید کربن است.

سدهای دفاعی سیستم تنفسی در برابر عوامل بیماری زا

ریه در انسان طبیعی و سالم، پاک است و به جز قسمت بالایی دستگاه تنفسی و قسمتهایی از دستگاه گوارش که به طور طبیعی باکتری در آنها وجود دارد، هیچ گونه باکتری یا ویروس در ریه ها وجود ندارد.

در مسیر عبور دستگاه تنفسی چند محافظ و چند راه برای جلوگیری از ایجاد عفونت پس از تهاجم باکتری ها وجود دارد:

– اولین سد دفاعی، موهای موجود در سوراخ بینی است که ذرات بزرگ تر را مانند صافی نگه میدارد.

 -اپی گلوت، دریچه ای است در گلو که مانع از ورود غذا  و سایر مواد خورده شده به حنجره و نای میشود.

– عطسه و سرفه کردن هر دو به علت وجود مواد تحریک کننده دستگاه تنفس ایجاد میگردند و سبب میشوند که هر گونه مواد تحریکی از لوله تنفسی پاک شود.

– مخاط تولید شده به وسیله دستگاه تنفسی (خلط) در مسیر راه، ذرات گرد و غبار و باکتری های عفونت زا را به دام می اندازد.

– زوائد مو مانند ریز (مژک ها) در سطح سلول در راه های تنفسی به طور دائم در حال حرکت هستند و جهت حرکت آنها به گونه ای است که مخاط به طرف بالا و خارج دستگاه تنفسی رانده میشوند

– دیواره سلولهای تنفسی برای محافظت این دستگاه در مقابل ویروس ها، چند نوع مواد ایمنی زا ترشح می کند.

– سلول های دیگر در مسیر راه های هوایی باکتری ها را بلعیده و  هضم میکنند.

– باکتری هایی که باعث ایجاد ذات الریه میشوند در اثر عمل سدهای دفاعی نمیتوانند وارد ریه ها شوند.

وقتی تعداد زیادی از باکتری ها وارد ریه میشوند سد های دفاعی در هم شکسته شده و باعث ایجاد عفونت میشوند که در هنگام تنفس قطره های آلوده در هوا  یا تهاجم باکتری هایی که در قسمت بالایی دستگاه گوارش هستند، ایجاد میگردند.

آناتومی، عملکرد و مکانیسم های دستگاه تنفسی برای محافظت در برابر ذات الریه یا پنومونی
:
امتیاز : 3.3 تعداد رای : 6

این مقاله خوب بود؟ 4 2  


مشاوره پزشکی

فهرست آخرین سوالات مطرح شده

مشاوره درمان عدم تعادل

با سلام به تازگی متوجه شدم نمیتونم روی پای چپم وایسم یعنی روی یک پا ( پای چپ)...

مشاهده پاسخ

توسط پزشک پاسخ داده شد
مشاوره درمان سردرد

ضمن سلام و خسته نباشید به تمامی پزشکان سایت بنده دچار سردرد ها شدید در نواحی مختلف سر...

مشاهده پاسخ

توسط پزشک پاسخ داده شد
علت اختلاف فشار دست چپ و راست

مادرم 54ساله هستن و فشارخون دارن و اتنولول و املوپرس مصرف میکنن.سیتریزین و ایمی پرامین هم میخورن.بسیار ادم...

مشاهده پاسخ

توسط پزشک پاسخ داده شد
مشاوره کمبود آهن نوزادان و کودکان

سلام خسته نباشین برای بچه های یک ساله. میشه بجای شربت و قطره ی آهن از قرص اهن...

مشاهده پاسخ

توسط متخصص اصفال پاسخ داده شد
مشاوره درمان سوزش مدفوع

سلام خسته نباشید اقای ۱۴ ساله حدود ۱ ماهی هست که موقع دفع مدفوع سوزش داره البته اول...

مشاهده پاسخ

توسط پزشک پاسخ داده شد

همه سوالات


سوال پزشکی دارید؟

از طریق فرم زیر آن را از متخصصان بپرسید